Wymiary o-ringów według norm
Tabele wymiarów o-ringów dla trzech norm — AS568 (calowa), ISO 3601 (metryczna) i JIS B 2401 (japońska). Przy każdym wymiarze znajdziesz średnicę wewnętrzną, przekrój i średnicę zewnętrzną oraz odnośnik do odpowiedniego produktu w katalogu.
AS568
Calowa norma SAE dla o-ringów, podzielona według przekroju na pięć serii (numery dash 001–475).
349 wymiarów
Otwórz normę
ISO 3601
Międzynarodowa metryczna norma dla o-ringów z seriami A–E według przekroju (zgodna z DIN 3771).
360 wymiarów
Otwórz normę
JIS B 2401
Japońska metryczna norma dla o-ringów z seriami P (dynamiczne), S (małe statyczne) i G (statyczne).
234 wymiary
Otwórz normę
Którą normę masz najprawdopodobniej przed sobą
O normie nie decyduje sam o-ring, lecz maszyna i rowek, do którego trafia. Po pochodzeniu urządzenia da się zawęzić wybór już za pierwszym razem.
- Maszyny europejskie — ISO 3601 (DIN 3771)
- Na rysunkach i w katalogach europejskich producentów wymiar jest metryczny: średnica wewnętrzna × przekrój w milimetrach. DIN 3771 stosuje to samo metryczne oznaczenie co ISO 3601, więc jedna tabela obejmuje obie normy.
- Technika amerykańska — AS568 (BS1806)
- Numery dash w rodzaju AS568-214 spotkasz w hydraulice, pneumatyce i maszynach rolniczych pochodzenia amerykańskiego oraz w importowanych zestawach serwisowych. Brytyjska norma BS1806 używa tych samych numerów.
- Technika japońska — JIS B 2401
- Oznaczenia P, S i G pojawiają się w japońskich maszynach, hydraulice i silnikach. Liczba po literze to wymiar nominalny, a nie dokładna średnica wewnętrzna — P3 ma na przykład średnicę wewnętrzną 2,8 mm.
- Swobodne wymiary metryczne — poza normami
- Duża część powszechnie sprzedawanych o-ringów nie należy do żadnej z tych trzech tabel: przekrojów 3, 4 czy 6 mm nie definiuje żadna z norm, choć są standardowo produkowane. Jeśli nie znajdziesz swojego wymiaru w tabelach, to nie błąd — wpisz go bezpośrednio w wyszukiwarce katalogu.
Jak czytać oznaczenie o-ringu
Każda z trzech norm zapisuje wymiar inaczej, ale wszystkie opierają się na tych samych dwóch liczbach — średnicy wewnętrznej (ID) i przekroju (CS).
- Zapis metryczny: ID × CS
- Zapis 20 × 3 mm oznacza średnicę wewnętrzną 20 mm i grubość sznura 3 mm. Pierwsza liczba to średnica wewnętrzna, nie zewnętrzna — pomylenie ich to najczęstszy błąd przy zamawianiu.
- AS568: trzycyfrowy numer dash
- Seria, do której należy numer, wyznacza przekrój: 001–050 to 1,78 mm, 102–178 to 2,62 mm, 201–284 to 3,53 mm, 309–395 to 5,33 mm, a 425–475 to 6,99 mm. Wyjątkiem są trzy najmniejsze wymiary 001, 002 i 003 o węższym przekroju (1,02, 1,27 i 1,52 mm).
- ISO 3601: litera + czterocyfrowa liczba
- Litera od A do E oznacza przekrój (1,80 · 2,65 · 3,55 · 5,30 · 7,00 mm), a czterocyfrowa liczba to średnica wewnętrzna w dziesiątych częściach milimetra. Kod B0530 oznacza więc przekrój 2,65 mm i średnicę wewnętrzną 53,0 mm.
- JIS B 2401: litera P, S lub G
- P to seria dynamiczna, S — statyczna dla małych wymiarów, G — statyczna. Przekrój nie jest stały w obrębie serii: w serii P zmienia się wraz ze średnicą (od 1,9 do 8,4 mm), a seria G ma 3,1 mm do G145 i 5,7 mm od G150. Dlatego w tabeli podajemy go osobno przy każdym wierszu.
Średnica zewnętrzna nie jest osobną daną normy. Zawsze obowiązuje OD = ID + 2 × CS i dokładnie tak wyliczamy ją w tabelach.
AS568 a ISO 3601: czym się różnią
AS568 powstała w calach. Wartości milimetrowe w tabeli to przeliczenie (cale × 25,4), dlatego nie są okrągłe: 1,78 · 2,62 · 3,53 · 5,33 · 6,99 mm. ISO 3601 jest metryczna od początku, a jej przekroje są okrągłe: 1,80 · 2,65 · 3,55 · 5,30 · 7,00 mm.
Różnica w przekrojach to więc zaledwie setne części milimetra, ale szeregi średnic wewnętrznych już się nie pokrywają. AS568-214 ma 24,99 × 3,53 mm, a najbliższy wymiar według ISO 3601 to C0250 o wymiarach 25,0 × 3,55 mm. Przy innych numerach dash tabela metryczna nie ma porównywalnego wymiaru w ogóle.
Dlatego nie przeliczaj norm na oko. Przelicznik wymiarów obsługuje cały zakres numerów dash 001–475 i do podanego wymiaru znajduje najbliższy odpowiednik w ISO 3601 / DIN 3771 oraz JIS B 2401 — a gdy w tolerancji nic nie ma, napisze o tym.
Od wymiaru do konkretnego o-ringu
Wybierz normę, otwórz serię według przekroju i znajdź swój wiersz w tabeli. Każdy wiersz zawiera średnicę wewnętrzną, przekrój, średnicę zewnętrzną i odnośnik do odpowiedniego produktu w katalogu; jeśli dokładnego dopasowania nie ma, wiersz zaproponuje najbliższy wymiar lub wyszukiwanie w katalogu.
Jeśli nie znasz oznaczenia i masz w ręku tylko stary o-ring, zacznij od pomiaru. Zużyty pierścień bywa spłaszczony lub napęczniały, więc zmierzony wymiar nie musi odpowiadać pierwotnemu — zmierz raczej kilka sztuk i porównaj je z rowkiem. Przy projektowaniu nowego rowka jego wymiary dla danego przekroju wyliczy kalkulator zgodny z ISO 3601-2.
Wymiar to tylko połowa zadania. O drugiej połowie decyduje medium i temperatura — na tej podstawie dobiera się materiał (NBR, FKM, EPDM, silikon). Zgodność z konkretną cieczą sprawdź w tabeli odporności chemicznej.